Był rok 186 pne Hispala Facenia

„Był rok 186. p.n.e. Hispala Facenia ujawniła swemu kochankowi, który miał wkrótce przejść wtajemniczenie w lesie Stimula, co się tam naprawdę dzieje. Ten doniósł o tym senatorowi Postumiusowi, a wówczas — jak się to mówi — bomba pękła. Zorientowano się, że sprawy mogą przybrać obrót polityczny, a to jest dla władzy bez porównania groźniejsze niż jakakolwiek obraza moralności. Zareagowano w sposób niebywały ujawniono rzecz publicznie, co nie było praktykowane w stosunku do misteriów — była to przecież epoka starożytna, w której wiedza ezoteryczna, misteria były podstawowymi elementami światopoglądu, zarówno państwowego, jak i poszczególnych obywateli. Czcząc własnych bogów, nie odmawiano istnienia bogom obcym. Toteż w tym kontekście wydarzenia z roku 186 p.n.e. uznać należy za pierwszą w dziejach Rzymu represję religijną, choć nie pierwszą w dziejach świata. Z tym że była to represja na tle politycznym, wymierzona w gruncie rzeczy nie w religijny kult jako taki, nie w Bachusa, lecz w sytuację, z której mogło wyniknąć „przejęcie władzy". Gdy w imperium rzymskim nastały czasy, że uzurpatorzy wyrywali sobie władzę jawnie, sięgając po nią na oczach wszystkich przy pomocy armii, nikt już nie mieszał w to Bachusa, wino pili wygrani, jak i przegrani — o ile pozostali przy życiu. Bachus w każdym razie żył nadal. Tyle że i on nie miał koniec końców powodów do radości, bowiem o wiele bardziej interesowano się samym winem niż bogiem wina. Tak bywa w dekadenckich czasach.“(12)